Satranç standart 64 kare üzerinde oynanır. Her oyuncu 16 taşla oyuna başlar - bir şah, bir vezir, iki kale, iki fil, iki at ve sekiz piyon.
Oyunun hedefi rakibinizi şahmat etmektir. Bu, oyuncu rakibinin şahına saldırmalı ve şahın kaçabileceği her noktada rakibin onu yakalaması anlamına gelir.
Satranç taşları şunlardır:
Bir Şah – şah her yönde bir kare ilerleyebilir;
Bir Vezir – bulunduğu karenin dikey, yatay ve çaprazlarında herhangi bir kareye gidebildiğinden dolayı satranç tahtasının en güçlü taşıdır;
İki Fil – bulunduğu karenin çaprazlarında herhangi bir kareye gidebilir. Dolayısıyla sadece başlama pozisyonundaki rengi ne ise sadece o yönlerde ilerleyebilir. Her oyuncunun iki fili vardir - biri beyaz karede ve diğeri siyah karededir;
İki At – hareketi L şekline benzer - At yatay, dikey ya da çapraz yönde olmamak şartıyla bulunduğu kareye en yakın karelerden birine gidebilir. Hareket yolunda duran taşların üstünden atlayabilir;
İki Kale – bulunduğu karenin dikey ve yataylarında herhangi bir kareye gidebilir ve vezirden sonraki en güçlü taştır;
Sekiz Piyon – satranç tahtasının en zayıf taşları olmalarına rağmen, bir çok enteresan özellikle güçlendirilmişlerdir ve genellikle oyunun sonucunu belirlerler.
Bazı hamleler:
Rok – aynı renkten şah ve kalenin aynı anda hareket etmesinin tek istisnasıdır. Rok, şahın bulunduğu kareden kaleye doğru iki kare ilerlemesi ve ardından kalenin şahın üstünden atlayarak bir kare yanına (komşu kareye) konmasıyla yapılır;
Terfi – oyuncunun piyonlarından biri satranç tahtasının en sonuna ulaştığında terfi etmiş sayılır;
Alma – oyunculardan birinin piyonu rakibin taşını şu şekillerde alabilir:
Rakibin piyonu oyuncunun piyonunun yanında iki kare ilerler.
Oyuncunun piyonu rakibin piyonunun arkasında bir kare çapraz gider. Bu durumda rakibin piyonu alınmış sayılır.
Beyaz set ile oynayan oyuncu oyuna başlar.
Oyuncular sıra kendilerine geldiğiinde hamle yapmak zorundadırlar.
Oyuncu fareye tıklayarak ve taşını hareket ettirmek istediği yeri seçerek hamlesini yapar. Hamle geçersiz veya yanlışsa taş yerinde kalır.
Şu durumlarda rok yapmak mümkün değildir: şah ve kale oyun başından bu yana oynamışsa, şah denilmişse, rok atılacak kale ile şah arasında herhangi başka bir taş varsa, şahın durduğu rok atarken geçeceği ve rok attığında gideceği kareler rakip taşlar tarafından tehdit ediliyorsa.
Şah rakip taş ya da taşlar tarafından tehdit ediliyorsa, bu taş ya da taşlar hareket edemiyor bile olsalar şah tehdit altındadır.Şaha saldırıldıgında (şah hareket etmediğinde bir sonraki harekette rakip ele geçirecek ise), bu pozisyona şah denir. Şah durumunda olan oyuncu bu pozisyondan kurtulmak için şu yollardan birini hemen uygulamalıdır: şah çeken rakip taşını ele geçirmelidir, şahını rakip taşın saldırmadığı kareye kaçırmalıdır, şahıyla rakibin şah çektiği taşın arasına bir taş koyarak şahı kesmelidir.
Oyuncu eğer şahı kesemezse oyunu kaybeder. Bu duruma şahmat denir.
Oyuncu kendi şahını şah çekilecek pozisyona sokamaz.
Tüm oyuncular şah dışında tüm taşları ele geçirebilirler.
OYUN SONU
Oyun şu durumlarda sona erer:
Oyuncu rakibin şahına saldırır (rakibine şah çekerse) ve rakip oyuncu şahı bir sonraki hamlesinde kesemez durumdaysa. Bu duruma şahmat denir ve şah çekilen oyuncu oyunu kaybeder.
Sırada olan oyuncu kurallara uygun bir hamle yapamıyor ve şahı da tehdit altında bulunmuyor ise oyun berabere biter ve bu duruma pat denir.
Rakibi oyunu terk eden oyuncu oyunu kazanır.
İki taraf oyun sırasında aralarında anlaşırlarsa oyun berabere biter.
50 hamle boyunca hiç taş ele geçirilmez veya hiçbir piyon oynatılmazsa oyun berabere biter.
Üç kez aynı pozisyonlar tekrarlanırsa oyun berabere biter.
Şahmat etmek için taş yetersiz ise oyun berabere biter.